Wat een strategisch wendbare organisatie nodig heeft in elke groeifase

Wat een strategisch wendbare organisatie nodig heeft in elke groeifase

Strategische wendbaarheid wordt vaak gezien als iets dat je organiseert. Maar in de praktijk merk ik dat wendbaarheid een combinatie is van meerdere zaken: leiderschap, mensen, structuur. In elke bedrijfsfase vraagt strategische wendbaarheid iets nieuws van je organisatie. Je bedrijf groeit en de strategische wendbaarheid hoor je ook mee ontwikkelen. 

Strategische wendbaarheid is geen einddoel, maar een ontwikkelvraag

Veel groeiende bedrijven willen “wendbaarder worden” omdat: 

• de markt verandert 

• klanten iets anders vragen 

• of groei complexer wordt 

Logisch. Maar wendbaarheid is geen vaste staat. Het is iets wat meegroeit met je organisatie. Hoe groter je organisatie wordt hoe meer zaken je op het gebied van strategische wendbaarheid goed geregeld moet hebben. Met 8 medewerkers kan je nog af met een vaste werkwijze van een van de elementen, bij 30 wil je het proces en de communicatie erover goed geborgd in de organisatie.

Fase 1: Wendbaarheid als snelheid en betrokkenheid

In deze fase is wendbaarheid vaak vanzelfsprekend: 

• iedereen weet wat er speelt 

• besluiten worden snel genomen 

• de ondernemer is overal bij 

Verandering gaat snel, omdat lijnen kort zijn. 

Risico in deze fase: 
Alles loopt via de ondernemer. Ook de alertheid op ontwikkelingen die een grote impact gaan hebben op de business. Wendbaarheid = persoonlijke beschikbaarheid van de ondernemer. Dat werkt, totdat het te zwaar op de schouders van de ondernemer drukt. 

Fase 2: Wendbaarheid vraagt keuzes en structuur

Hier ontstaat spanning. De organisatie groeit, maar: 

• niet iedereen zit meer overal bij 

• informele afstemming begint te knellen 

• beslissingen blijven hangen 

Veel ondernemers proberen dit op te lossen door: 

• nóg harder te schakelen 

• meer afstemming 

• zelf meer te blijven trekken 

Maar wendbaarheid vraagt nu iets anders: 

• duidelijke visie, bijpassende keuzes en communicatie hierover

• expliciete prioriteiten 

• kaders waarbinnen mensen zelf kunnen handelen 

Zonder die kaders wordt wendbaarheid onrust. 

Lees ook: Strategie-executie in het MKB: waarom plannen stranden

Fase 3: Wendbaarheid als samenspel van mensen, richting en leiderschap

In deze fase wordt duidelijk: wendbaarheid is niet iets wat je doet, maar iets wat je mogelijk maakt. 

Dat vraagt: 

• een heldere koers 

• een duidelijke bedrijfsidentiteit 

• leiderschap dat niet alles zelf wil oplossen 

• managen van een bedrijfscultuur waarin wendbaarheid floreert

Belangrijk besef hier: niet iedereen floreert bij voortdurende verandering. 

Wendbaar zijn betekent óók: 

• weten waar stabiliteit nodig is 

• herkennen wie energie krijgt van vernieuwing en wie van borging 

• tempo aanpassen aan draagkracht 

Zonder dat verliest wendbaarheid haar kracht. 

Wendbaarheid vraagt leiderschap, geen chaos

Een veelgemaakte misvatting is dat wendbaarheid gelijkstaat aan vrijheid. In werkelijkheid vraagt wendbaarheid: 

• duidelijke grenzen 

• expliciete keuzes 

• en consistent leiderschap 

Juist doordat kaders helder zijn, kunnen mensen sneller schakelen zonder steeds af te stemmen. 

Lees ook: Waarom leiderschap bepaalt of strategie werkt 

De rol van bedrijfsidentiteit bij wendbaarheid

Bedrijfsidentiteit — missie, visie en kernwaarden — geeft richting aan wendbaarheid. Het helpt teams om: 

• zelf keuzes te maken 

• situaties te beoordelen 

• en oplossingen te bedenken die passen 

Zonder identiteit: 

• moet alles worden uitgelegd 

• blijft de ondernemer nodig 

• en wordt wendbaarheid afhankelijk van één persoon 

Lees ook: Bedrijfsidentiteit als kompas voor je bedrijf 

Wanneer wendbaarheid wél werkt

Een organisatie wordt wendbaar wanneer: 

• strategie helder is 

• leiderschap richting geeft 

• en mensen weten waar ze op kunnen sturen 

Dan ontstaat: 

• rust in plaats van onrust 

• eigenaarschap in plaats van afwachten 

• en beweging zonder chaos 

Niet door alles los te laten, maar door het juiste vast te zetten. 

Samenvattend

Strategische wendbaarheid is geen truc en geen verzameling tools. Het is het resultaat van duidelijke keuzes, volwassen leiderschap en een organisatie die strategische wendbaarheid laat ontwikkelen gedurende de bedrijfsgroei. Wie dat begrijpt, hoeft wendbaarheid niet te forceren, maar kan haar bewust laten ontstaan.