"Mijn jaarplan werkt niet." Waarom dat logisch is, en wat je in plaats daarvan doet

Samenvatting

Je maakt elk jaar een plan. En elk jaar verdwijnt het ergens halverwege. Je bent niet de enige. En het ligt niet aan jou. Het ligt aan hoe traditionele jaarplannen zijn opgebouwd. Dit is het eerlijke antwoord op een vraag die veel ondernemers zichzelf stellen maar zelden hardop uitspreken.

Dit is een vraag die we regelmatig horen, niet altijd zo direct geformuleerd, maar wel altijd bedoeld. "We hebben een plan gemaakt maar doen er niets mee." "We hadden doelen voor dit jaar maar ik weet eigenlijk niet meer precies welke." "We zijn er in januari vol mee begonnen, maar nu?"

Het is geen uitzondering. Het is de norm. En de meeste ondernemers denken dat ze het zelf fout doen. Dat ze meer discipline nodig hebben. Dat ze beter moeten plannen. Dat als ze het plan maar beter hadden gemaakt, het wel gewerkt had.

Maar dat is niet het probleem.

Het structurele probleem van een jaarplan

Een jaarplan gaat uit van een wereld die twaalf maanden stilstaat. Dat doet de wereld niet.

Tegen de tijd dat je plan klaar is, is de situatie al anders dan toen je begon. Halverwege het jaar zijn er klanten bijgekomen die je niet had voorzien, medewerkers vertrokken die je niet had verwacht, kansen ontstaan die je niet had gepland. Het plan klopt niet meer. Maar er is geen systeem om het aan te passen. Dus leg je het weg.

En dan is er nog een tweede probleem. Een jaarplan is bijna altijd te ambitieus. Niet omdat de doelen onrealistisch zijn, maar omdat je bij het maken van het plan vergeet dat de rest van het jaar ook gewoon doorgaat. Er zijn klanten die bediend moeten worden. Er zijn brandjes die geblust moeten worden. Er is dagelijks werk dat gewoon gedaan moet worden. Een jaarplan houdt daar zelden rekening mee.

Het gevolg is voorspelbaar. In januari is het plan leidend. In februari wordt het al iets minder. In maart is er iets onverwachts. En voor je het weet is het zomer en weet niemand meer precies wat de doelen voor dit jaar ook alweer waren.

Wat dan wel werkt

Het alternatief is niet geen plan. Het is een ander soort plan.

Een plan dat niet uitgaat van een stabiele wereld, maar van een wereld die beweegt. Een plan dat niet twaalf maanden vooruitkijkt zonder tussentijdse check-ins, maar dat werkt met kortere cycli. Een plan dat niet vol staat met tientallen doelen, maar dat scherp onderscheid maakt tussen wat echt prioriteit heeft en wat kan wachten.

In de praktijk betekent dat: werk met een heldere ambitie voor de lange termijn, vertaal die naar concrete doelen voor de komende zes maanden, en kijk elke maand of je nog op koers zit. Niet als bureaucratisch ritueel, maar als kort gesprek. Wat heeft gewerkt? Wat niet? Wat is nu de prioriteit?

Dat klinkt simpel. En dat is het ook, als je de structuur hebt. Zonder structuur verzakt het alsnog.

Het echte probleem: geen ritme

De meeste ondernemers missen niet de ambitie of de doelen. Ze missen het ritme.

Een vaste plek in de agenda, maandelijks, om even boven de operatie uit te komen. Om te kijken of wat je doet nog bijdraagt aan waar je naartoe wilt. Om bij te sturen voordat een kleine afwijking een grote wordt.

Dat ritme is het verschil tussen een plan dat leeft en een plan dat in de la verdwijnt. Het opbouwen van dat ritme is een van de eerste dingen die we aanpakken als we met een ondernemer aan de slag gaan.

Hoe OGSM hierbij helpt

OGSM is het raamwerk dat we gebruiken om dit concreet te maken. Het verbindt de grote ambitie met de dagelijkse prioriteiten, op een manier die past op één pagina en bijgehouden kan worden zonder een aparte strategieafdeling.

Meer over hoe OGSM werkt en wat het oplevert voor MKB-bedrijven, lees je in [de OGSM-blog]. En als je wil begrijpen waarom het continu strategieproces zo anders voelt dan wat je gewend bent, lees je dat in [de blog over strategie die in de kast belandt].

Herken je het probleem en wil je weten hoe het anders kan voor jouw bedrijf? Plan een kennismakingsgesprek.

Over MindTeegic

MindTeegic helpt MKB-ondernemers met 8 tot 25 medewerkers om hun bedrijf te laten groeien zonder dat alles van hen afhangt. Als strategisch partner brengen we richting, regie en structuur, niet als coach of uitvoerder, maar als iemand die naast je staat en meedenkt op het niveau waar het verschil wordt gemaakt.

Renate Manders-Lybeer is Register Businesscoach en strateeg. Ze werkt vanuit Etten-Leur met bedrijven in de bouw, maakindustrie en software & IT.